قبل از رفتن به جلسه مصاحبه کاری نکاتی وجود دارند که بهتر است ابتدا به آن‏ها توجه کنیم تا زمانی که در جلسه مصاحبه حضور می‏‌یابیم، از عملکرد خود راضی باشیم. به نظر می‏رسد آماده شدن برای مصاحبه کمی استرس‏‌زا باشد، اما چند مرحله و راهکار وجود دارد تا خود را برای یک مصاحبه موفقیت‏‌آمیز آماده کنید. در ادامه این مطلب می‏خواهیم به این مراحل بپردازیم.

آماده شدن برای مصاحبه به این معناست که یک مدت زمانی را جهت بررسی و فکر کردن درباره اهداف، شرایط موقعیت شغلی و خواسته‌‏های کارفرما صرف کنیم. برای انجام این کار باید درباره شرکتی که آگهی استخدام را منتشر کرده است، تحقیق کنید و شرح وظایف آن را به دقت مطالعه کنید تا متوجه شوید که برای این موقعیت، گزینه مناسبی هستید یا خیر؟

۱. شرح وظایف و توضیحات گفته شده در آگهی را با دقت بررسی کنید.

از آگهی استخدامی منتشر شده می‏‌توانید به عنوان یک راهنما استفاده کنید. این آگهی لیستی از صلاحیت‏‌ها و کیفیت‏‌هایی است که کارفرما به دنبال آن می‏‌گردد. هرچه بیشتر بتوانید رزومه خود را به جزییات این لیست نزدیک‏تر کنید، کارفرما هم می‏‌تواند بهتر متوجه شود که شما کاندید مورد نظر و واجد شرایط هستید. همچنین شرح وظایف شغلی که در آگهی استخدام آورده می‌‏شود به شما این تصور را می‏دهد که ممکن است در جلسه مصاحبه چه سوالاتی از شما پرسیده و درباره چه مواردی صحبت شود؟

مطمئن شوید که تمامی الزامات و مسئولیت‏‌هایی که در شرح وظایف آورده شده است برای شما قابل درک باشد و در هنگام مصاحبه درباره آن‏ها سوالات هدفمند بپرسید تا با آمادگی کامل نسبت به مسئولیت‏هایی که سازمان به شما می‏‌سپارد متعهد شوید.

۲. دلیل اینکه چرا می‏‌خواهید مصاحبه کنید را حتما در نظر بگیرید.

قبل از مصاحبه باید به درک درستی از اینکه چرا این سمت شغلی را می‏‌خواهید و صلاحیت این جایگاه را دارید برسید. شما باید برای نحوه ارائه توانمندی‏‌ها و علایق خود آماده باشید تا از این فرصت مصاحبه استفاده کنید و خود را به عنوان بهترین گزینه برای استخدام ثابت نمایید.

۳. درباره سازمان مورد نظر تحقیقات زیادی انجام بدهید.

تحقیق درباره شرکت مورد نظری که برای آن درخواست مصاحبه فرستاده‏‌اید، بخش مهمی از آماده شدن برای مصاحبه است. اطلاعاتی که درباره شرکت بدست می‏‌آورید نه تنها در پاسخ به سوالات و ادامه گفت‏وگو کمک می‏‌کند بلکه شما را کاملا مسلط و حرفه‌‏ای نشان می‏دهد. بخشی از استرس مصاحبه از عدم قطعیت و کمبود اطلاعات بوجود می‌‏آید، بنابراین تحقیق و جمع‏‌آوری نکاتی که باید بدانید، باعث می‏‌شود که اعتمادبه‏‌نفس بگیرید و در حین مصاحبه آرامش بیشتری داشته باشید.

محصولات و یا خدماتی که شرکت ارائه می‏‌دهد را مورد بررسی قرار دهید. حتی اگر جایگاه شغلی مدنظر شما ارتباط مستقیمی با آن‏ها نداشته باشد، می‏‌توانید خود را به عنوان عضو فعالی در تیم نشان دهید. نیازی نیست که درباره تمام محصولات و یا خدمات اطلاعات دقیق و جزئی داشته باشید، فقط کافی است درک و شناخت کافی از آن‏ها پیدا کنید.

در صورت امکان درخواست کنید که محصول یا نحوه‌‏ی ارائه خدمات را از نزدیک مشاهده و بررسی کنید تا از دیدگاه مشتری نظرات خود را بازگو نمایید. این راهکار عملکرد شما را در مصاحبه بسیار بهبود می‏‌دهد.

۴. سعی کنید قبل از مصاحبه با فرهنگ سازمانی شرکت مورد نظر آشنا شوید.

در حال حاضر بسیاری از مجموعه‏‌ها و سازمان‏‌ها دارای حساب‏های کاربری در شبکه‏‌های اجتماعی مختلف هستند. آن‏ها را جستجو و پیدا کنید. اطلاعاتی که سازمان‏‌ها در شبکه‏‌های اجتماعی منتشر می‏‌کنند بازتابی از لحن، شخصیت و ارزش‏‌های آن‏ها است. مهم نیست که جایگاه شغلی چقدر برای شما خوب و ایده‏‌آل باشد اگر نتوانید با فرهنگ سازمانی آن محیط مطابقت پیدا کنید گزینه مناسبی نخواهید بود. فضای لینکداین می‌‏تواند در این زمینه به شما بسیار کمک کند. در لینکداین می‏توانید هم حساب کاربری شرکت و هم حساب کاربری پرسنلی که در آنجا مشغول به کار بوده و هستند را بررسی نمایید و از قبل با تفکرات حاکم در مجموعه آشنا شوید. اگر فرهنگ سازمانی شرکت مورد نظر برای شما قابل درک و خوشایند بود، قطعا در آن محیط رشد و پیشرفت خواهید کرد.

۵. برای خودتان یکسری پاسخ ‏های آماده و مشخص داشته باشید.

معمولا در مصاحبه بعضی سوالات رایج و مشخص هستند. برای پاسخ‌‏دهی به این سوالات برنامه‌‏ریزی داشته باشید تا بتوانید مسیر مصاحبه را تا حدودی کنترل کنید و تسلط داشته باشید. در برخی از مشاغل در هنگام فرایند مصاحبه آزمون برگزار و یا ارزیابی عملی انجام می‌‏شود به همین دلیل پاسخ‌‏هایی که از قبل برای خود آماده کرده‌‏اید، سرعت عمل و روند پیشروی شما را افزایش می‏‌دهد. در اینجا چند سوال رایج در مصاحبه را به همراه پاسخ پیشنهادی برای شما بازگو می‏‌کنیم:

  • چرا می‏‌خواهید در این سازمان کار کنید؟

در پاسخ جنبه‏‌هایی از شرکت را ذکر کنید که برای شما جذاب هستند: من دوست دارم فرصتی پیدا کنم تا با سازمانی همکاری کنم که در حال ارائه‏‌ی خدمات به صورت کاملا متفاوت و خلاقانه است. سازمانی که محیط کاری و فرهنگ مثبتی داشته باشد و با ارزش‏ها و معیارهای من همسو باشد. بر اساس این موارد مجموعه شما در ابتدای لیست من قرار دارد.

  • چه چیزی شما را علاقمند به این جایگاه شغلی کرده است؟

شرح وظایف و الزامات کاری را با تجربیات و مهارت‏های خود مقایسه و آن‏ها را به یکدیگر مرتبط کنید: من در بیشتر دوران کاری و حرفه‏ای خودم به طراحی تجربه کاربری UX علاقمند بودم و متوجه شدم که شما هم با محصولات، نرم‏افزار‌ها و برنامه‌‏هایی کار می‏‌کنید که من با آن‏ها آشنایی دارم. همچنین من یک طرفدار بزرگ استفاده از گردش کار چابک (agile workflows) برای طراحی هستم. به نظر من موثرترین راه برای اجرای پروژه‏‌های بزرگ است. در شغل قبلی خودم به همراه تیم توانستیم با موفقیت یک فرآیند چابک بسازیم و راه‌‏اندازی کنیم و شاهد پیشرفت‌‏های قابل توجهی در سرعت پروژه بودم.

  • بزرگترین نقاط قوت و ضعف شما چیست؟

فرصتی مناسب برای اینکه درباره مهارت‏‌های نرم خود صحبت کنید: من همیشه به دنبال راهی برای حل مشکلات و مسائل هستم. به چالش کشیده‌‏شدن به من انگیزه ادامه‌‏دادن می‏دهد. خیلی برای من لذت‏بخش است که به عقب نگاه کنم و متوجه شوم که از پس مشکل دیگری نیز برآمده‌‏ام.

۶. توضیحات لازم در رابطه با مباحث مالی را کاملا شفاف بیان کنید.

در مورد انتظارات خود برای میزان حقوق و مزایا بدون تعارف و رودربایستی صحبت کنید. اگر نمی دانید که چه میزان حقوقی برای جایگاه شغلی مدنظرتان درخواست دهید با افرادی که در این زمینه مشغول به کار هستند مشورت کنید.

۷. زبان بدن و لحن گفتاری خود را به درستی تمرین کنید.

ایجاد یک تاثیر مثبت و ماندگار در طول فرایند مصاحبه از نکات بسیار مهمی است. می‏‌توانید تمرکز تمرینات خود را بر روی صدای گفتاری مطمئن، قوی و رسا بگذارید. همچنین زبان بدن دوستانه و گشوده داشته باشید. باید در انجام این حرکات کاملا طبیعی باشید و آن‏ها را جلوی آینه، با دوستان و یا اعضای خانواده تمرین کنید. به لبخند زدن، دست دادن و قدم برداشتن خود توجه ویژه‏ای داشته باشید.

یکی از نکات مثبت این تمرینات کاهش استرس و در نتیجه افزایش اعتماد به‏ نفس است. شاید انجام این کار بیهوده و یا خسته‏‌کننده به نظر برسد اما تکرار تمرینات و انجام مصاحبه‏‌های ساختگی باعث می‏‌شود شما کاملا مسلط، راحت‏ و طبیعی رفتار کنید.

۸. چند سوال متفکرانه و هوشمندانه آماده کنید تا از مصاحبه‏ کننده بپرسید.

بسیاری از کارفرمایان در مورد افرادی که سوالات متفکرانه درباره شرکت و موقعیت شغلی می‏پرسند، احساس اطمینان و اعتماد بیشتری دارند. معمولا در انتهای مصاحبه، فرد مصاحبه‏‌کننده حتما از شما می‏پرسد که «آیا سوالی دارید؟»، به همین دلیل بهتر است نسبت به سوالاتی که می‏‌خواهید بپرسید آگاهی داشته باشید. چند نمونه از سوالاتی که می‏توانید بپرسید عبارتند از:

  • چرا شما از کار کردن در اینجا لذت می‏برید؟
  • موفق‏ترین کارمندان شما چه ویژگی‏‌هایی دارند؟
  • یک روز عادی برای فردی در این موقعیت شغلی چگونه به نظر می‌‏رسد؟
  • من واقعاً از یادگیری بیشتر در مورد این فرصت شغلی لذت بردم. مراحل بعدی در فرآیند استخدام چیست؟

۹. یک کپی از رزومه خود به همراه داشته باشید.

اکثر کارفرمایان رزومه‏‌ای را که ارسال کرده بودید، در جلسه مصاحبه به همراه دارند. اما ممکن است در بعضی مواقع شرایط مصاحبه به صورتی پیش برود که به رزومه دیجیتالی شما دسترسی نداشته باشند. با به همراه داشتن نسخه پرینت شده رزومه خود، آمادگی و سازماندهی برنامه کاری خود را نشان می‏‌دهید. همچنین در هنگام مصاحبه می‏‌توانید از روی رزومه خود توضیحات بیشتری برای هر بخش اضافه کنید.

۱۰. مقدمات مصاحبه را آماده کنید.

مصاحبه شغلی به دلایل زیادی برای اکثر افراد استرس‏زا است، مثلا اگر مسیر محل کار دور و یا در شهر دیگری باشد، نگرانی به موقع رسیدن نیز به تمامی فاکتورهای قبلی اضافه می‌‏شود. برای جلوگیری از اضطراب بیش‏ از حد باید کارهای مقدماتی را انجام دهید تا مطمئن باشید در روز جلسه همه ‏چیز به آرامی  پیش می‌‏رود. ترافیک و بعد مسافت را در نظر بگیرید و کمی زودتر راه بیفتید. حتی اگر زودتر به مقصد برسید بهتر از دیر رسیدن به جلسه مصاحبه است. اطلاعات تماس مصاحبه‏‌کننده را ذخیره کنید تا در صورت بروز هرگونه اتفاق پیش‏بینی نشده، تماس بگیرید و اطلاع بدهید که دیرتر خواهید رسید. از روز قبل لباس‌‏هایی که برای مصاحبه در نظر گرفتید را آماده کنید.

۱۱. باید نظر و توجه مصاحبه‏ کننده را به خود جلب کنید.

یکی از چالش‏‌های اصلی در طول مصاحبه همین مورد است و اکثر افراد از بابت آن ناراحت و آزرده خاطر می‏‌شوند. حقیقت این است که تمامی مهارت‏‌ها و تجربیات حرفه‏‌ای که کسب کرده‏‌اید شما را از بقیه متمایز می‏‌کند و باید آن‏ها را برای کارفرما جا بیندازید و ثابت کنید. حتما به دستاوردهای خود و تیمی که با آن‏ها کار کرده‏اید اشاره کنید. به عنوان مثال میزان افزایش فروش و یا توسعه کسب ‏و کار در شغل قبلی خود را مطرح نمایید. در نتیجه جلسه‏‌ی مصاحبه جایی برای متواضع بودن نیست، کارفرما باید متوجه شود که شما برای این موقعیت مناسب هستید یا خیر؟

۱۲. بعد از مصاحبه حتما برای اطلاع از نتیجه پیگیر باشید.

انجام این کار باعث می‌‏شود که کارفرما مصاحبه با شما را دوباره به یاد آورد و نشان می‏‌دهد که واقعا به این موقعیت شغلی علاقمند هستید. در تماس پیگیری حتما از بابت زمانی که به شما اختصاص داده‌‏اند تشکر نمایید و نظر شخصی مصاحبه‏‌کننده را بپرسید و در صورت منفی بودن نظر ایشان علت را پرس‏‌و‌جو کنید و از او بخواهید شما را برای ارتقا و بهبودی راهنمایی کند.